Verward gedrag op straat | Congres

Korte introductie op het programma

• Blik op recente ontwikkelingen
• Kennismaken met de zaal: achtergrond en verwachtingen deelnemers

Gerard Lohuis, sociaal psychiatrisch verpleegkundige | Buurtzorg T-team Groningen en trainer, docent en opleider | Hanzehogeschool Groningen

Uit onderzoek blijkt dat de politie over het algemeen goed inschat wat er met iemand, die zij ”verward op straat” aantreffen, aan de hand is. In geval van (verdenking op) psychiatrische problematiek is intensieve samenwerking -op het niveau van de betrokkene – met de GGZ en vaak ook met de gemeente nodig om te bepalen wat dan de gezamenlijke vervolgstappen zijn. Zowel op de korte als de lange termijn. Tijdens de voordracht gaan we hierop in, mede aan de hand van voorbeelden uit de praktijk.

Niels Mulder, bijzonder hoogleraar Openbare Geestelijke Gezondheidszorg | Erasmus MC en psychiater, onderzoeker en opleider | Antes (onderdeel van Parnassia Groep)

De ggz loopt vast, onder andere door wachtlijsten. We weten intussen ook dat veel specialistische behandelingen vooral niet-specialistisch werken door de relatie, het ritueel en de verwachting waarmee mensen samen aan het leerproces herstel beginnen, in een context van social holding. Dat is geen tekort, maar een aanwijzing dat het anders kan. Het vraagt om een manier van organiseren die psychisch lijden normaliseert, de mens centraal zet en ruimte geeft aan context, gemeenschap en zelfherstel.

Een regionaal Ecosysteem Mentale Gezondheid (GEM) biedt zo’n weg. In GEM verschuift het gesprek van classificatie naar het levensverhaal en de betekenis ervan. Je krijgt toegang tot mensen en plekken die dichtbij staan, fysiek en digitaal, zodat steun en zorg niet pas starten als de problemen groot zijn. Professionals, ervaringsdeskundigen, naasten en sociale initiatieven werken samen vanuit gedeelde waarden. De specialist blijft beschikbaar, maar is niet langer de eigenaar van het traject. Het draait om samen begrijpen, samen kiezen en samen bouwen aan perspectief.

Wat is GEM precies? Hoe werkt het in de praktijk en wat leren we van de regio’s die al begonnen zijn?
Prof. dr. Jim van Os, Hoogleraar psychiatrische epidemiologie en publieke ggz en voorzitter Divisie Hersenen | UMC Utrecht

Keuze uit sessie A of B

Sessie A:

De kracht van de wijk-GGD’er

Wanneer inwoners door psychische, sociale of maatschappelijke problemen het overzicht verliezen, kan dit leiden tot verward of onbegrepen gedrag en overlast voor de omgeving. Wijk-GGD’ers vormen in deze situaties de eerste, laagdrempelige schakel tussen zorg en veiligheid. Zij bieden directe ondersteuning aan zowel de persoon in kwetsbare toestand als aan de mensen om hen heen, met als doel escalatie, verdere afglijding en maatschappelijke onrust te voorkomen.

In nauwe samenwerking met gemeente, politie, GGZ, verslavingszorg, woningcorporaties, huisartsen en welzijnswerk brengen wijk-GGD’ers snel de situatie in kaart, leggen contact in de leefomgeving van betrokkene en begeleiden naar passende zorg. Daarbij kijken zij niet alleen naar de behoeften van de persoon in kwestie, maar ook naar de draagkracht en veiligheid van de buurt. Deze lezing geeft inzicht in hun werkwijze, samenwerking en impact op een leefbare wijk.

Laura van Beek en Brigitte Swaving, Wijk GGD’ers | GGD Brabant Zuid-Oost

Sessie B:

Van cel naar samenleving: hoop, herstel en verbinding

Toon Walravens kent verward gedrag en ontsporing van binnenuit: jaren van verslaving, criminaliteit en detentie maakten plaats voor een intensief hersteltraject en een nieuw leven gericht op betekenis, menselijkheid en groei. Als ervaringsdeskundige binnen GGzE, justitie en detentie laat hij zien hoe herstel mogelijk blijft, zelfs wanneer alles vast lijkt te zitten. In deze sessie deelt Toon zijn persoonlijke verhaal, de lessen die hij leerde over hoop, waardigheid en verbondenheid, en wat écht helpt in contact met mensen met onbegrepen of ontwrichtend gedrag. Een krachtige, eerlijke en inspirerende bijdrage over mensgerichte zorg, herstelkansen en het verschil dat professionals, ervaringsdeskundigen én omgeving samen kunnen maken.

Toon Walravens, Ervaringsdeskundig beleidsadviseur, trainer | Zorgorganisatie KL-IK en Walravens Zorgadvies

Keuze uit sessie C of D

Sessie C:

De weg kwijt!

Door de vergrijzende samenleving en de druk op de zorg wonen mensen met (een vorm van) dementie steeds meer en langer thuis. Regelmatig treffen we deze mensen in verwarde toestand aan op straat. Jan van der Hammen, bekend van de reclame met de man met de fiets op straat, vertelt uit eigen ervaring wat werkt en vooral niet helpt.

Hij biedt inzicht in het (verwarde) gedrag van mensen met dementie, de herkomst hiervan en geeft praktische tips en handvatten die tot onverwachte veranderingen kunnen leiden. Maar juist ook het voorkomen van deze situaties (waarom gaat iemand de straat op en wat helpt dan om verwardheid te voorkomen) krijgt de aandacht in deze workshop. Samenwerking in de wijk of buurt met ondernemers, de gemeente en welzijnswerk kunnen veel ellende voorkomen, want de politie is natuurlijk echt een laatste redmiddel en vaak ook nog heel akelig voor de betrokkenen.

Jan van der Hammen, trainer, acteur en CCE-consulent bij onbegrepen gedrag

Sessie D:

Bemoei je er (niet) mee

In deze workshop krijgen zorg- en welzijnsprofessionals stellingen voorgelegd uit het ‘Bemoei je er (niet) mee’-spel. Deelnemers worden zich daardoor bewust over bemoeizorg: wat, hoe, wanneer wel/niet te handelen? Door het spel met elkaar te spelen wordt geprobeerd bemoeizorg dichter bij de medewerkers te brengen. ‘Bemoei je er (niet) mee’ zorgt ervoor dat het team op een interactieve manier komt tot het uitwisselen van ideeën, visies, ervaringen, het delen van kennis en kunde en het ontdekken van elkaars krachten als het gaat over bemoeizorg.

Harry Gras, Sociaalpsychiatrisch verpleegkundige en systeemtherapeut met meer dan 35 jaar ervaring in OGGZ, Hoofdopleider bemoeizorgopleiding Rinogroep Utrecht, Docent Hogeschool Utrecht