Home / Events / Psychiatrie en een laag IQ | Congres
(O)GGZ
Gehandicaptenzorg

Psychiatrie en een laag IQ

van richtlijn naar praktijk

5e landelijke congres

Dinsdag 27 oktober 2026 | 10.00 – 16.00 uur | Aristo Utrecht Lunetten

 

Mensen met een laag IQ zijn oververtegenwoordigd binnen de GGZ. Het percentage patiënten met een laag IQ varieert van 17,5 % bij nieuw aangemelde patiënten op een algemene polikliniek tot 67% op long-stay afdelingen in de gespecialiseerde ggz. Deze prevalenties liggen aanzienlijk hoger dan de percentages waarbij een laag IQ officieel is vastgesteld. Dit betekent dat veel meer mensen onder behandeling in de GGZ een laag IQ hebben dan we ons misschien realiseren.

 

Meer kennis over deze doelgroep is daarom van groot belang voor goede en passende GGZ. Aanpassingen in de communicatie, diagnostiek en behandeling vergen meer specifieke expertise van begeleiders, behandelaren en specialisten binnen de GGZ en zijn noodzakelijk voor het slagen van de behandeling. Dit congres biedt professionals in de GGZ de kennis en handvatten die daarvoor nodig zijn.

 

Doelgroep

Begeleiders, behandelaren, gedragsdeskundigen, psychologen, verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten werkzaam in de GGZ.

 

Programma

09:30Ontvangst en registratie
10:00Opening door dagvoorzitter | Joliien Schölvinck

drs. Jolien Schölvinck, psychiater bij Mentrum Trace

10:10Zorgvernieuwingen onder de loep | Joyce Voeten

De GGZ is volop in beweging: onderzoek staat niet stil en zorgvernieuwingen worden met regelmaat gepubliceerd. Wat hebben we aan al deze ontwikkelingen?

We bespreken de nieuwste richtlijnen, standaarden en handreikingen. Ook kijken we naar internationale ontwikkelingen. Wat brengt het ons? Waar staan we en hoe kijken we naar de toekomst?

Joyce Voeten, AVG en kinder- en jeugdpsychiater bij Emergis

10:50Ochtendpauze
11:20Aanpassingen in afnemen van diagnostische instrumenten | Aanpassingen in afnemen van diagnostische instrumenten | Jolanda Douma

Veel reguliere diagnostische instrumenten zijn onvoldoende geschikt om bij cliënten/patiënten met een LVB af te nemen, bijvoorbeeld omdat het taalgebruik te ingewikkeld is. Dan is het nodig om de afname ervan aan te passen, zo dat het beter aansluit op de persoon met een LVB. Tegelijkertijd is het belangrijk om zo dicht mogelijk bij de oorsprong van het instrument te blijven, zodat je meet wat je wilt meten. Hoe pas je de afname van diagnostische instrumenten aan op de LVB? Waar dien je dan extra op te letten bij deze doelgroep?

Jolanda Douma, programmacoördinator bij het Landelijk Kenniscentrum LVB en eerste auteur van de Handreiking zelfrapportage LVB

12:10Samenwerking heeft de toekomst! | Jeanet Nieuwenhuis

Aan de hand van twee recent afgeronde rapporten bespreken we de knelpunten en mogelijkheden in de samenwerking tussen de Verstandelijk Gehandicapten Zorg (GHZ)en de Specialistische Geestelijke Gezondheidszorg (SGGZ). Wat is er nodig en waar liggen kansen?

Daarnaast zullen de belangrijkste resultaten van het recent afgeronde Doorbraak project voor het LVB inclusief maken van de SGGZ vanuit het Kennis Centrum Phrenos worden gepresenteerd. Dit project heeft laten zien dat het wél kan. Hoe is het project opgezet en uitgevoerd? Wat zijn de ervaringen van de diverse deelnemende SGGZ-teams?

Tenslotte worden recente positieve ontwikkelingen besproken over het verbeteren van de samenwerking tussen de GGZ en de GHZ en hoe we opgedane kennis en ervaring kunnen verspreiden en borgen.

Meer gedeelde en geïntegreerde kennis heeft de toekomst!

Jeanet Nieuwenhuis, psychiater en senior onderzoeker bij VGGNet en lid van raad van advies bij het Landelijk Kenniscentrum LVB

13:00Lunchpauze met uitgebreid lunchbuffet
Middagprogramma met keuzesessies
13:45Keuzesessie ronde I Ieneke Voets | Liesbeth Mevissen

Keuze uit Sessie A of B

Sessie A: Doorbraakproject in de praktijk

Het doorbraakproject heeft als doel gehad om binnen de specialistische ggz een betere herkenning, screening en aangepaste, effectieve behandelingen te implementeren voor de LVB doelgroep. Pro Persona is een van de organisaties geweest waar dit project heeft plaatsgevonden.

Wat hebben ze gedaan, hoe is dat bevallen en waarom werkt het bij hen goed? Wat kunnen we hiervan leren?

Ieneke Voets, verpleegkundig specialist GGZ bij Pro Persona

 

Sessie B: Behandelmogelijkheden bij PTSS

EMDR kan goed werken bij mensen met een laag IQ. Niet iedereen is hierin bekwaam en soms is een alternatieve behandeling wenselijk. Alternatieve behandelmethoden zijn er ook.

Tijdens deze sessie staan we stil bij behandelmethoden die bij PTSS klachten toegepast kunnen worden voor doelgroep met een laag IQ. Wat is er mogelijk en wat is uit onderzoek bekend over de effectiviteit? Waar houd je specifiek rekening mee bij deze doelgroep?

Liesbeth Mevissen, klinisch psycholoog, orthopedagoog-generalist, psychotraumatherapeut en EMDR supervisor in haar eigen praktijk Mevissen psychotrauma

14:45Korte pauze met wisseling sessies
15:00Keuzesessie ronde II | Paulien Joosten

Keuze uit Sessie C of D

Sessie C: Dwang en comorbiditeit

Dwangmatig gedrag komt veel voor bij mensen met een laag IQ maar dit is niet hetzelfde als OCS. Mensen met een laag IQ hebben daarbij een verhoogde kwetsbaarheid voor het ontwikkelen van angststoornissen, waaronder de obsessieve-compulsieve stoornis (OCS) valt. Door de verscheidenheid aan uitingsvormen voldoen angststoornissen bij mensen met een laag IQ niet altijd aan de criteria zoals beschreven in de DSM-V. Goede multidisciplinaire diagnostiek is nodig om een diagnose te stellen. Zeker wanneer er ook sprake is van comorbide problematiek zoals stemmingsproblemen. Wat is er nodig en beschikbaar voor goede diagnostiek? Waar let je op en wat is er mogelijk in de behandeling van dwangklachten en eventuele comorbiditeit?

 

Sessies D: CGT voor psychose bij een laag IQ

In deze workshop staan we stil bij aanpassingen in de behandeling van psychotische klachten bij cliënten met een laag IQ en het gebruik van beschikbare protocollen. Daarnaast zullen we gaan oefenen met het aangaan van contact met iemand met een laag IQ en psychotische klachten. Hierbij wordt gelet op aanpassingen in de bejegening bij een laag IQ, maar ook op de bejegening bij psychotische klachten en hoe hierbij het vertrouwen op te bouwen in het contact.

Paulien Joosten, klinisch psycholoog en psychotherapeut bij VKB Altrecht

16:00Einde
Inschrijven

€ 399,- p.p. excl. btw

Meer over prijzen en kortingen

  • Verdiep je kennis en verrijk je expertise
  • Deskundige en bevlogen sprekers
  • Ruimte voor jouw vragen
27-10-2026
Aristo Utrecht Lunetten
Brennerbaan 150
3524 BN Utrecht

Accreditatie

NIP (K&J)/ NVO Orthopedagoog-Generalist(OG)* aangevraagd

NVO Orthopedagoog:  volgt accreditatie NIP/NVO

Kwaliteitsregister V&V en Register Zorgprofessionals (V&VN):  aangevraagd

Verpleegkundig Specialisten Register (VSR):  aangevraagd

* SKJ: Jeugdzorgwerkers en jeugd- en gezinsprofessionals mogen door NIP/NVO geaccrediteerde scholing indienen voor herregistratie

 

 


Staat jouw vereniging er niet bij? Neem dan tijdig contact met ons op. Wij zullen bij voldoende interesse jouw verzoek in overweging nemen.
Wij voorzien iedere deelnemer van een bewijs van deelname.

Inschrijven

Je investering

€ 399,- excl. btw

Vroegboekkorting

t/m 31 augustus € 25,-

Collegakorting

Jouw collega(’s) ontvangen ieder € 35,00 korting bij inschrijving op dezelfde dag en wanneer het factuuradres hetzelfde is. Jij schrijft je in voor het reguliere tarief en elke collega kan zich registreren met € 35,00 korting.

Groepskorting

Elk vijfde persoon neemt gratis deel bij gelijktijdige inschrijving via het groepsregistratieformulier, dat je hier kunt downloaden. Reeds ingeschreven personen kunnen geen deel uitmaken van de groepsaanmelding.

 

Ik wil mij inschrijven

Agenda

Wellicht ook interessant

Een groep mensen zitten kijken naar een scherm waarop iets wordt gepresenteerd en schrijven in notitieboekjes.
Contact

Vragen, of ontvang je graag meer informatie over ons aanbod?

Het Leids Congres Bureau bestaat 40 jaar! Krijg nu tot €40 korting (bij betaling op factuur). Kortingscode: jubileum40
This is default text for notification bar